De poppen aan het dansen in museum de Koperen Knop in Hardinxveld-Giessendam

HARDINXVELD-GIESSENDAM In de zomerexpositie SPEEL-GOED van museum de Koperen Knop zie je véél speelgoed, van vroeger en nu. Speelgoed uit het museumdepot, maar ook hedendaags. Kinderen kunnen het detectivespel doen en er is een bingokaart speurtocht. Zij kunnen ook buiten spelen met onder andere stelten en jeu de boules. Echt een leuk uitje met de kinderen tijdens de zomervakantie

Lang geleden, nog voordat men sprak over educatief speelgoed, leerden kinderen al veel door met speelgoed te spelen. Zo oefenden ze vaardigheden die handig zouden zijn in het volwassen leven. Later vonden pedagogen dat kinderen vooral leren door te doen, te ontdekken en samen te werken. Sindsdien blijft speelgoed zich verder ontwikkelen. Zo blijkt uit onderzoek ook dat het spelen met poppen of barbies bijdraagt aan de ontwikkeling van empathie en sociale vaardigheden. In de tentoonstelling in de Koperen Knop zijn de poppen dan ook niet te missen. Er zijn poppen teruggevonden van meer dan 4000 jaar oud. Ze zijn gevonden in onder andere Griekenland, Egypte en Rome. Ze zijn vaak gemaakt van hout, klei, was of bot. Ze dienden zowel als speelgoed als als rituele voorwerpen. Bij de entree van de expositie is een mooie tijdlijn te zien van de ontwikkeling van speelgoed van inderdaad poppen tot apps en games in de 21e eeuw. 

De garderobe van een pop in de Koperen Knop 

Hannie Visser-Kieboom

MODEPOPPEN

In de Middeleeuwen werden eenvoudige poppen gemaakt met de hand, van lapjes stof of hout. In de 17e- en 18e eeuw kwam de porseleinen pop op. In de 19e eeuw ontstond door de industrialisatie massaproductie. De poppen werden goedkoper en breed toegankelijk. Ze werden gemaakt van papier-maché, textiel en bisque. Poppen gingen ook meer op kinderen lijken. Nog later kregen poppen een modieuze functie. Ze toonden kledingstijlen en werden gebruikt door modemakers. Grappig in de tentoonstelling is de kledinggarderobe van één pop die op de muur werd geprikt; van zelf gebreide jurkjes tot een vrolijk rood jasje. Ze komen uit de collectie van het museum zelf. Maar het meest bekende voorbeeld van ‘modepoppen’ is natuurlijk de barbie, de pop werd gelanceerd op 9  maart 1959 en vrijwel ieder kind is met haar opgegroeid. Volgens het Historisch Nieuwsblad is barbie ‘een spiegel van de tijd’, drie jaar geleden kreeg ze zelfs een eigen film.

Lees ook

Playmobil bestaat vijftig jaar; Edwin Appeldoorn uit Hardinxveld-Giessendam was als kind al gek op dit speelgoed

PLAYMOBIL

Maar de expositie in de Koperen Knop is meer dan alleen poppen. Ook veel ander speelgoed is te zien, zoals het populaire playmobil. Velen dromen ervan om ook op volwassen leeftijd nog te spelen als een kind. Voor Edwin Appeldoorn uit Hardinxveld-Giessendam kwam die droom uit, als kind was hij al gek op Playmobil, nu runt hij alweer jaren een webwinkel en een magazijn in tweedehands Playmobiel speelgoed. In 2024 vierde het Duitse speelgoedmerk zijn vijftigste verjaardag. Voor de expositie gaven ze een deel van hun collectie in bruikleen aan museum de Koperen Knop.

ANTIEK

Naast modern speelgoed is in de Koperen Knop ook een uitgebreide collectie meer antiek speelgoed te zien. Ook daar hoort een mooi verhaal bij van een ijverige verzamelaar. Danielle Kikken richtte in 2021 een stichting op om de antieke speelgoedcollectie van haar tante Riet Visschers  te beschermen. Riet had samen met haar man een aanzienlijke collectie antiek opgebouwd, die na haar overlijden bij Danielle terecht kwam en nu is ondergebracht in de stichting Antiek Speelgoed Riet Visschers. 

Antiek speelgoed in de Koperen Knop 

Hannie Visser-Kieboom

TECHNIEK

Leuk om te zien zijn ook de ontwerpen van jaarlijkse techniekwedstrijd voor basisscholen. De wedstrijd, een initiatief van Sterk Techniek Onderwijs Gorinchem-Altena, i-lab en Museum De Koperen Knop, laat leerlingen op een speelse manier kennismaken met techniek en ontwerpen. De Wegwijzer uit Nieuw-Lekkerland won de eerste prijs, de tweede prijs was voor De Vlindertuin uit Ameide en de derde prijs voor de Eben-Haëzerschool uit Nieuwpoort. In een filmpje in het museum demonstreren de winnaars hun bijzondere speelgoed ontwerpen. 

Lees ook

Genieten van de Poppenhuisbeurs in de Parel in Hardinxveld-Giessendam

 

Op zaterdag 29 augustus van 11.00 tot 15.00 uur is er een speelgoed kleedjesmarkt. Ook is er een demonstratie van stoomtreinen en -machines. Het museum is open van dinsdag tot en met vrijdag van 13.00 tot 17.00 uur en op zaterdag van 11.00 tot 17.00 uur. Meer weten? Kijk op www.koperenknop.nl of bel naar 0184-611366. Op zaterdag 29 augustus van 11.00 tot 15.00 uur is er een speelgoed kleedjesmarkt. Ook is er een demonstratie van stoomtreinen en -machines.