De vergeten oorlog in de polder nabij Wijngaarden en Hardinxveld-Giessendam

REGIO Aart Booij (89) uit Wijngaarden was nog maar een jochie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Toch kan hij zich de namen van de Duitse soldaten Joep en Bruno nog goed herinneren. Samen met andere Duitsers vormden zij de bewakers van de radarpost in de polder tussen Sliedrecht, Hardinxveld-Giessendam en Wijngaarden.

,,Mijn moeder waste de kleren voor die Duitse soldaten en in ruil daarvoor kreeg ze dan wat eten”, zo vertelt hij bij de onthulling van het herdenkingsbord aan de Zwijnskade. Hij herinnert zich ook dat ze soms snoepjes of koekjes kregen. ,,Soms gingen ze jagen en dan ging mijn vader weleens mee. Dan kregen we een haas of een eend.” Volgens Booij zijn er maar weinig mensen die het verhaal van de radarpost in de polder nabij Wijngaarden kennen, tijdens de oorlog was het Sperrgebied en verboden terrein. De post was onderdeel van het Himmelbett radarnetwerk van de Luftwaffe dat de Duitsers door heel Nederland hadden aangelegd om het vliegverkeer van de geallieerden te verstoren.

Bijschrift - De post was onderdeel van het Himmelbett radarnetwerk

Hannie Visser-Kieboom

RAF

In de polder zijn de sporen van de radarpost allang uitgewist, maar dankzij Norbert Zaalberg en Arjan Wemmers werd het verhaal aan de vergetelheid ontrukt. Beiden gingen op onderzoek uit naar de radarpost, een acht meter hoge peilpost. Op een RAF kaart van 22 januari 1945 werd ontdekt dat de post aan de Zwijnskade stond, net op Hardinxvelds grondgebied. Ook vond A. den Haan in de polder enkele Duitse Mauser patroonhulzen en een metalen doosje voor injectienaalden. En zo ontstond het idee om op die plek langs de weg een herdenkingsbord te plaatsen, ook omdat Wijngaarden nog geen oorlogsmonument heeft. 

Bijschrift - A. den Haan vond enkele kogels in de polder

Hannie Visser-Kieboom

VERZETSSTRIJDERS

Donderdagmiddag verzamelde zich rond het herdenkingsbord aan de Zwijnskade een grote groep belangstellenden. Zoals de broers Joop en Steef van Klei, zonen van verzetsstrijder Rien van Klei uit Bleskensgraaf. ,,Vader vertelde nooit over zijn werk voor het verzet, hij kon er maar moeilijk over praten, maar in deze polder is heel veel gebeurd.” Verder zijn veel omwonenden bij de onthulling van het herdenkingsbord door de burgemeesters Theo Segers, Jan de Vries en Dirk Heijkoop.

NIEUWE VERHALEN

Geheel in stijl kwamen de burgemeesters in een legerjeep aanrijden. Burgemeester Jan de Vries noemde de onthulling een mooi moment. ,,Deze weken staan we veel stil bij tachtig jaar bevrijding en de verhalen uit de Tweede Wereldoorlog. Dit is een nieuwe plek waar die verhalen zichtbaar worden.” Ook burgemeester Theo Segers benadrukte het belang van verhalen over de oorlog. Hij memoreert ook de twintig vliegtuigen die in de polder werden neergeschoten. Burgemeester Dirk Heijkoop noemde het belangrijk dat ook op die plekken herdenkingsborden worden geplaatst.  Enkele buurkinderen mogen vervolgens meehelpen om het karton te verwijderen van het bord. 

Bijschrift - Burgemeester Segers, De Vries en Heijkoop onthulden het bord met enkele buurkinderen

Hannie Visser-Kieboom

ANTENNE

Op het herdenkingsbord staat meer informatie over de radarpost. De luchtwachtpost (officieel een Hans E-Mess Gerät) is gebouwd in het voorjaar van 1942 en bestond uit een barak en een acht meter hoge antennetoren. Het geheel was omgeven door een drie meter hoge aarden wal met prikkeldraad en was verdedigbaar door mitrailleuropstellingen. De antenne werd gebruikt in het radarnetwerk om de Duitse nacht-jagers via radio-afstandsbepaling naar het geallieerde doel te leiden en stond in verbinding met het radarpeilstation Gorilla in Schoonrewoerd. Door toedoen van de luchtwacht-post zijn in de Alblasserwaard ongeveer twintig geallieerde vliegtuigen neergehaald waarbij vele slachtoffers vielen.

.