Peulenpraat: Bonje tussen Boven en Beneje?

Komende maand hoop ik te verhuizen naar Boven-Hardinxveld. Trouwe lezers van deze rubriek hadden dat al vernomen. Een prachtig idyllisch huisje uit 1915 met een grote tuin – naar de maatstaven van deze tijd. En waar het hart vol van is, loopt de mond van over. Dus iedereen die vroeg hoe het ging, kreeg steevast het antwoord dat we druk waren met ons nieuwe huisje. De volgende vraag die ik dan kreeg was: ‘Waar ga je naartoe verhuizen?’ Waarop ik, me van geen kwaad bewust, Boven-Hardinxveld zei. Daar kwamen wel wat opmerkingen over, zij het met een knipoog. ‘Ga je daar ontwikkelingshulp doen?’ of: ‘Ik praat niet met Boven-Hardinxvelders’ of zelfs ‘Weet je dat wel zeker?’ Nu moet ik wel benoemen dat dit om een specifieke leeftijdsgroep gaat die dit zei. Laten we zeggen; de grijze garde… Maar hoe komt dat eigenlijk? En is dat nog steeds zo?

Tot 1957 waren Hardinxveld en Boven-Hardinxveld aparte gemeenten. Net als Giessendam overigens, dat ook pas in 1957 is gefuseerd. Samen vormden zij sindsdien de gemeente Hardinxveld-Giessendam. Dat is denk ik meteen ook de eerste reden waarom er nog steeds af en toe enige rivaliteit is. De lokale identiteit is veel ouder dan de gemeentegrens. De grijze garde voelt zich nog steeds meer Giessendammer of Boven-Hardinxvelder in plaats van Hardinxvelder. Als tweede zijn er wat stereotypes ontstaan. Of ze waar zijn of niet, daar laat ik me verder niet over uit. Boven zou wat dorpser zijn dan beneden. Daarbij ook wat rustiger en gemoedelijker, met een meer uitgesproken dorpser karakter. Terwijl Beneden Hardinxveld een plek is geworden waar niet iedereen elkaar meer kent. Het ons-kent-ons -gevoel is daar weg.

Om er achter te komen of er nog steeds zo’n verschil tussen Boven en Beneje is, vroeg ik het op Facebook in de ‘’Oud Hardinxveld-Giessendam’’ groep. Waar mijn collega columnist Walter ook een fervent bezoeker van is, voor inspiratie van zijn columns. En wat blijkt, het valt enorm mee met de (ge)(ver)verschillen tussen Boven en Beneje. Veel mensen hebben in zowel Boven als Beneden gewoond. En verschil wat betreft het type mensen wordt ook nauwelijks opgemerkt. Wel zijn er nog verhalen van vroeger. Ik citeer: ‘’Er waren twee gemengde zangverenigingen, boven had je ‘Zang Veredelt’ en beneden ‘ Volharding’. Het ledenaantal liep bij allebei terug maar samen gaan?

Dat kon echt niet.’’ Volgens de overlevering zou men gezegd hebben; ‘We zingen liever met twaalf man dan met hén.’ Ach, verschil moet er wezen. Na het schrijven van deze column, ben ik tot de conclusie gekomen dat het geen diepe haat of serieuze vijandschap is, maar meer een cultureel gegroeid verschil met wat lokale trots en plagerijtjes. Zolang je mekaar maar in de maat houdt, zingt het eigenlijk best goed samen.”