Alles van waarde is weerloos

Aan de Stationsstraat in Hardinxveld-Giessendam is een boom geveld; een beeldbepalende plataan die volgens een inventarisatie van de Nationale Bomenbank is geplant in 1900. De kap illustreert jammerlijk hoe gering de waarde is die wordt toegekend aan monumentaal groen. De lezing is dat de plataan (en meerdere bomen op het betreffende perceel) het veld moesten ruimen voor de realisering van nieuwbouw. Voor een leek is echter moeilijk te begrijpen waarom nieuwbouw in ons dorp steeds gepaard gaat met een rigoureuze kaalslag. Winstmaximalisatie lijkt de drijvende kracht want nieuwbouw kan toch ook worden ingepast waarbij het bestaande groen zo veel mogelijk wordt gespaard en karakteristieke panden worden gerestaureerd en/of herbestemd? Volgroeide (beeldbepalende) bomen opnemen in een nieuwbouwwijk lijken mij juist een reden om daar graag te wonen, bijv. omdat deze bomen hittestress en wateroverlast verminderen. Door bestaande bomen te integreren in een nieuwbouwplan hoeven nadien ook geen ‘excuusboompjes’ geplant te worden die jarenlange (betaalde) verzorging nodig hebben.

Ook op veel andere bouwlocaties in Hardinxveld zijn bestaande (groen)structuren zorgvuldig weggevaagd. Ik denk aan de bouwlocaties De Rokerij, De IJzergieterij en Beau Monde. Voor al deze locaties geldt dat straks niets meer verwijst naar de oorspronkelijke situatie, alle sporen met het verleden worden zorgvuldig uitgewist. Ik denk dat wordt onderschat wat de sociale waarde is van (groen) erfgoed voor een (dorpse) gemeenschap. Ik geloof dat erfgoed telt, dat het zorgt voor vertrouwdheid in een snel veranderende omgeving. Met het wegvagen van erfgoed verdwijnen ‘verhalen’ die een verbindende schakel kunnen vormen tussen generaties. Wanneer de nieuwbouw op de bouwlocatie Beau Monde is gerealiseerd, is de situatie daar in een tijdsbestek van één generatie 2 keer onherkenbaar veranderd! Ik geloof dat dit leidt tot een vorm van vervreemding die roept om beleid waarmee ons erfgoed en de verhalen die daarmee zijn verbonden beter beschermd wordt.

N. Blokland