Henk van Bennekum maakt beelden van sneeuw

H'VELD-G'DAM - Beeldend kunstenaar Henk van Bennekum is nog maar net terug uit Zwitserland of hij zit alweer in het vliegtuig op weg naar Canada. De Hardinxvelder nam vorige week deel aan het World Snow Festival aan de voet van de Eiger in Grindelwald en vliegt nu naar Quebec voor het Fête d'Hiver in Saint-Jean-Port-Joli. Daar maakt hij kunstwerken van sneeuw. ,,Het is een spel met de natuur.''

Door Annika Both

De druppels tikken op het dak van het atelier van Van Bennekum aan Binnendams. De regen druipt van de grote ramen. Nog even en dan verlaat Van Bennekum wederom het druilerige Nederland. Enkele dagen geleden stapte hij in Zwitserland nog rond in de sneeuw, enkele dagen verder zal hij dat doen in Canada. Van Bennekum is een enorme fan van de winter. Hij is een liefhebber van sneeuw, ijs en helder koud weer. Via collega's belandde hij op het World Snow Festival in Grindelwald. Dat is inmiddels 22 jaar geleden. ,,Ik heb het één keer gedaan en ben sindsdien gevraagd door de organisatie.'' Nimmer slaat Van Bennekum een uitnodiging af. Als docent Ruimtelijke Vorming aan de Vakschool in Schoonhoven neemt hij vijftien jaar lang een groep studenten mee naar het festival. Sinds vijf jaar zijn collega Jan Matthesius, oud-studente Pauline Berendsen en echtgenote Digna zijn vaste teamleden.

'Dynamiek'

De centrale parkeerplaats in Grindelwald was omgetoverd in een ijsbaan en het toneel van een waanzinnige sneeuwexpositie. Aan de voet van de berg de Eiger maakten in totaal tien teams verschillende beelden van sneeuw uit blokken van 3,5 meter hoog, breed en lang. ,,Er is geen enkel ander materiaal dan sneeuw waar je zo snel iets mee kunt creëren'', vertelt Van Bennekum. ,,De sneeuw wordt uit de bergen gehaald en vervolgens opgespoten in de metershoge bekisting. Het is niet plakkerig, maar compact. Het is niet de bedoeling dat je iets toevoegt. Je haalt alleen maar weg.'' Dit jaar was het thema '125 jaar wintersport'. Van Bennekum maakte een abstract ontwerp dat de beweging van sport symboliseert. ,,Ik ben op zoek gegaan naar dynamiek en heb de berg in een soort steile piramide gevangen.'' De beeldhouwer is deze keer meer dan tevreden over de kwaliteit van de sneeuw: ,,Het was zó mooi: regelmatig van structuur, compact, weinig ijs en schoon.'' Met een spade, een schoffel, een zaag, een rasp en stukken ketting ging het team de sneeuw te lijf. ,,In vier dagen maakten we ons beeld. Het ligt er maar net aan hoe ingewikkeld je het maakt. Je moet de vorm duidelijk voor ogen hebben en handig zijn.'' De sneeuwkunst is niet zonder gevaar. Wanneer de teamleden stukken sneeuw van het blok verwijderen, moeten ze oppassen dat ze niet worden bedolven door het witte poeder. ,,Zo'n blok kan een paar honderd kilo wegen. Ik heb wel eens een dergelijk ongelukkig moment meegemaakt. Ik heb toen mijn sleutelbeen gebroken.''

'Explosie van creativiteit'

De beelden kunnen een week tot drie maanden blijven staan. Dat hangt maar net af van de weersomstandigheden. ,,Nee, ik vind het niet zonde dat het niet blijvend is. Volgend jaar kunnen we immers weer aan het werk. Noem het een explosie van creativiteit, zonder rompslomp. Je hoeft niet te denken aan vergunningen, exposities elders, opslag enzovoorts.'' Op zijn bureau en tekentafel slingeren diverse ontwerpen. Op de vensterbank, de ladekast en andere plekken staan allerlei sculpturen. Het zijn modellen voor toekomstige beelden. Van Bennekum is sinds 1975 professioneel beeldhouwer. Kort geleden is een beeld van hem, genaamd 'Gevouwen Vierkant', geplaatst in Gorinchem Buiten de Waterpoort. Hij zoekt in zijn werk met de materialen staal en hout immer naar eenvoud. ,,Ik kan niet anders. Het materiaal dicteert de vorm.'' Met sneeuw is het echter anders. ,,Je hebt honderd verschillende soorten sneeuw. Je moet er rekening mee houden of het vriest of niet. Staal kun je buigen en vouwen, bij sneeuw moet je juist massa houden. Het is spelen met de natuur.''

'Voortdurend ideeën'

Van Bennekum wijst op een zilvergekleurd sculptuur. ,,Deze maandag vlieg ik voor tien dagen naar Canada om deel te nemen aan Fête d'Hiver. De organisatie heeft mijn model uitgekozen. Het is verbonden met de naam 'ice wings' oftewel ijsvleugels. Ik heb steeds met de driehoeksvorm gewerkt.'' Voor het geval dat het beeld onmogelijk blijkt te realiseren in de sneeuw heeft Van Bennekum enkele reserve-ontwerpen. Het blijkt voor hem niet moeilijk daarvoor inspiratie te vinden. ,,Ideeën heb ik voortdurend. Het gehele jaar door.''