Column: Het hardnekkige wonder

We zien met elkaar het spoor soms flink bijster. Niet omdat we te weinig weten, maar omdat we te veel vertrouwen op ons eigen inzicht. We analyseren, nuanceren, relativeren, verwerpen en veroordelen tot er niets meer overblijft. De mens heeft zichzelf tot maat van alle dingen verheven en kijkt verbaasd om zich heen nu die maat tekortschiet.

We hebben het geprobeerd met vooruitgang en ideologieën. Met wetenschap als nieuwe hoop en autonomie als hoogste goed. En eerlijk is eerlijk: het heeft veel gebracht. Maar het heeft geen antwoord gegeven op de lelijkheid van de wereld. Geen betekenis aan lijden. Geen hoop voorbij de dood.

Atheïsme is geen oplossing, hooguit een conclusie. Een sluiting van het onderzoek, geen genezing van de wond. Het benoemt wat er níét is, maar zwijgt over wat er wél is: verlangen, angst, liefde, morele pijn en het hardnekkige besef dat het leven meer moet zijn dan toeval met een agenda.

En dan is daar dat hardnekkige kerstverhaal. Geen filosofisch systeem of religieus machtsvertoon. Geen God die neerdaalt met geweld of argumenten. Maar een Kind. Geboren in eenvoud. In een wereld die Hem niet had uitgenodigd en dat nog steeds niet doet.

Geen andere God, geen ander mens en geen gebeurtenis heeft zo diep ingegrepen in de geschiedenis van de mensheid. Onze jaartelling buigt voor Hem. Onze kunst, muziek, ethiek en rechtspraak dragen Zijn sporen. Zelfs wie Hem verwerpt, leeft in een wereld die door Hem is gevormd.

De weerbarstige reacties op mijn laatste column zijn daar een levend voorbeeld van. Christen, niet-christen, ex-kerkganger, boeddha-voorstander, kattenbak-poëet, iedereen deelde uit. De christen ziet soms te weinig het verhaal van wie door religie gekwetst werd. De niet-christen ziet soms niet de kwetsbaarheid achter het geloof van de ander.

En daartussen verharden de woorden, terwijl mensen van binnen zachter worden maar dat niet meer durven laten zien. Soms lijkt een christen al snel een bedreiging. Soms voelt elk niet-christelijk geluid als een aanval. Over en weer. Met humor. Met pijn. Met een toon die verraadt dat het om meer gaat dan woorden.

Wat me raakt, is dit: we zijn elkaar kwijtgeraakt in dit dorp. Niet door onze verschillen, maar door onze toon. Omdat we niet meer naar elkaars hart kijken. Mijn droom is geen kerkelijker dorp, maar een vriendelijker dorp. Waar geloof geen wapen is en ongeloof geen muur. Waar we elkaars overtuiging niet hoeven delen en waar we geen gelijk hoeven te hebben om samen te leven.

Misschien is dát wel het wonder van Kerst dat we het hardst nodig hebben: dat juist in een wereld die het spoor bijster is, God zegt: Ik weet de weg, volg Mij.

Dan weet u het alvast voor nieuwe jaar: Ik zal niet stoppen om Hardinxveld Giessendam een betere plek te maken. Met woorden en met daden. Niet omdat ik zo goed ben, maar omdat God goed is. ‘Bid voor deze stad waarheen ik je geleid heb en zet je in voor haar bloei, want de bloei van de stad is ook jouw bloei’. Jeremia 29:7

Leo van Wijngaarden