Column: Vakantie

Voor veel kinderen begon vorige week de zomervakantie. Zes weken lang geen lessen, geen toetsen en geen huiswerk. Tenminste... geen lessen op school. Generaties Hardinxvelders hebben onderwijs gevolgd op scholen als de Koningin Wilhelminaschool, de Rehobothschool en de Regenboogschool. Alle drie de scholen bestaan al meer dan 100 jaar. En dan heb ik nog niet de scholen genoemd die er in de loop van de tijd door de groeiende bevolking in Hardinxveld zijn bijgekomen. Iedereen bewaart wel een herinnering aan een meester of juf die iets bijzonders heeft meegegeven. Maar niet alles wat je leert, leer je op school.

De vakantie is juist bij uitstek geschikt om te leren. Van een prachtige gletsjer in de Alpen die aan het afsmelten is door klimaatverandering, tot het je onderdompelen in een geheel andere cultuur. Of wandelen over de Utrechtse Heuvelrug, een zichtbaar overblijfsel uit één van de laatste ijstijden.

Overal kunnen kinderen wat van leren, en volwassenen overigens zeker ook. Wat is het mooi om juist in de vakantie dingen te leren die op school niet op het lesrooster staan: Kaartlezen. Een paar woorden leren in een andere taal. Een kerkdienst bijwonen die anders is dan je gewend bent. Een houtvuur maken. Een tent opzetten. Ontdekken hoe rijk we het in Nederland eigenlijk hebben. Etc! 

Toch is er één groot verschil met de vakanties van vroeger. Waar je vroeger de hele dag buiten was en alleen thuiskwam als je honger had, gaat tegenwoordig de smartphone overal mee naartoe. Er is met de smartphone veel goeds in de wereld gekomen: sociale media en de laatste tijd AI. Maar er is echter ook een duidelijke schaduwkant. De angst om iets van sociale media te missen speelt zeker in de vakantie op bij jongeren. De verleiding is groot om zelf minder moeite te doen om iets uit te zoeken, omdat AI het antwoord vaak binnen enkele seconden geeft. Misschien is de vakantie daarom ook wel een mooie oefening in loslaten en leren. Even wat vaker de telefoon wegleggen, de wereld om je heen écht zien en tijd maken voor een goed gesprek, een boek, een wandeling of juist even tijd nemen om iets te leren. 

Juist in de rust van de vakantie ontdekken we soms weer wat echt waardevol is: aandacht voor elkaar, verwondering over de schepping en de ruimte om nieuwe herinneringen te maken. De wereld verandert, de manier waarop we leren verandert en ook de vakantie ziet er anders uit dan vroeger. En toch wekt dat juist ook nieuwsgierigheid op. En misschien is dat juist wel het mooie van verandering: ze houdt ons nieuwsgierig. En in elke vakantie zal dat zo zijn. Want niets blijft zoals het was en dat zal altijd zo blijven.

Willem Arkeraats