Peulenpraat: Ik hoor wat je zegt

Uw schrijver heeft op deze plek al vaak zijn genoegen en ongenoegen geuit, maar deze week weet ik eigenlijk niet in welke categorie het valt. Het gaat om de zin “ik hoor wat je zegt”. Voor horenden is het een overbodige opmerking. Er zijn uitzonderingen, waarbij je denkt een gesprek te hebben, maar je uiteindelijk meer een toehoorder bent van de interne dialoog van de ander. Toch zal ook die persoon nog wel horen wat je zegt. Zij het slecht.

Omdat ik (meestal) de beroerdste niet ben, heb ik mijn beste vriend ChatGPT gevraagd naar de oorsprong. De bakermat ligt in Engeland in de jaren negentig en daarna is de uitdrukking hier naartoe gekomen met een boot vol vervelende managers die onderweg terecht zijn gekomen in een brainstorm.

Stel nu dat iemand tegen je zegt dat de aarde plat is. In plaats van te reageren met: ,,Dit is totale poep!” is er het alternatief: ,,Ik hoor wat je zegt. Tegelijkertijd denk ik dat het ook interessant kan zijn om te kijken naar de vijfhonderdduizend aanwijzingen dat de aarde wel eens rond zou kunnen zijn.” Bonustip hierbij is zo min mogelijk de woorden ‘je’ en ‘jij’ te gebruiken. Dat leerde ik in de cursus ‘Geweldloos communiceren’, die ik verplicht moest volgen van de reclassering.

Met deze magische zin is alles te neutraliseren. Dat maakt het zeer krachtig, maar ook bloedirritant. Je smeekt je werkgever om een bescheiden loonsverhoging. Hij hoort wat je zegt en een fractie van een seconde voel je je ook daadwerkelijk gehoord. Dat moment wordt vervolgens bruut kapot gemaakt, omdat al het budget van dat jaar is opgegaan aan de training ‘persoonlijk leiderschap in een agile werkomgeving’. Dat het een heel mooie en waardevolle training is geweest biedt alleen geen enkele verzachting als je later die middag weer aansluit in de rij van de voedselbank.

Terwijl ik dit schrijf zit ik hard na te denken over een ander gebruik van de zin. Misschien tijdens het controleren van de eerste telefoonlijn. Als bevestiging bij een gesprek met je buurman in een kroeg, terwijl Dreetje Hazés zijn uiterste best doet om je oren en de laatste restjes van je ziel te laten bloeden. Of in een online training. Men is bezig om de microfoons aan te sluiten voor een seminar over de flexibiliteit van flexplekken en na drie uur zwoegen en uitspreken van testberichten zijn daar de verlossende woorden: ,,Ik hoor wat je zegt!”.

Gijsbert Ambachtsheer