Politieke reclame bij verkiezingen moet transparanter

REGIO Wie politieke reclame maakt , moet sinds 10 oktober 2025 voldoen aan nieuwe Europese regels die bestedingen transparanter maken. Op de website www.politiekereclame.nl kun je de transparantieverklaringen van de politieke advertenties inzien. Van de vijf politieke partijen in Hardinxveld-Giessendam stond dinsdag 24 februari nog geen enkele transparantieverklaring op de website. 

De nieuwe regels moeten helpen om politieke beïnvloeding zichtbaar te maken en desinformatie tegen te gaan. Politieke reclame omvat elke boodschap die kiezers wil sturen, van politieke partijen tot belangorganisaties en burgerinitiatieven.  Het gaat om alle soorten van reclame op TV, radio, podcast, dagbladen, huis-aan-huis bladen en nieuwsbladen, magazines, buitenreclame en online displays. Door het invullen van de gegevens op politieke reclame.nl heeft iedereen inzicht wie achter een politieke advertenties zit en hoe campagnes worden gefinancierd. De regels gelden niet alleen voor landelijke verkiezingen, maar ook voor provinciale en gemeentelijke verkiezingen. Betaalde politieke reclame moet duidelijk herkenbaar zijn als zodanig en voorzien zijn van een label van politieke reclame.

VERKIEZINGSKRANT

Een transparantieverklaring is ook nodig als de gemeente betaald voor het drukken en verspreiden van een verkiezingskrant. De bijdragen van politieke partijen waarin zij hun standpunten toelichten of oproepen om op hen te stemmen, zijn daarmee politieke reclame. Voor deze partijuitingen zijn een label en een transparantieverklaring nodig. Neutrale gemeentelijke informatie over het verkiezingsproces (zoals stemdata, stemlocaties en uitleg over hoe stemmen werkt) valt hier niet onder.

CHRISTENUNIE

Navraag bij de politieke partijen in Hardinxveld-Giessendam leverde als eerste een reactie op van de ChristenUnie. Zij hebben nog geen transparantieverklaring gepubliceerd, omdat ze het exacte bedrag van hun uitgaven aan politieke reclame nu nog niet weten. ,,We willen hier uiteraard transparant in zijn. We hebben dan ook het voornemen om dit netjes in te vullen via het daarvoor bestemde formulier”, zo laat Arne Post weten. Hij stuurde wel een overzichtje van de uitgaven die de partij al wel gedaan heeft. Aan posters en flyers was dat 166,61 euro; een buitenreclame doek kostte 410 euro. Kosten voor de pop-up horeca (28 februari), infozuil en minibanners worden geschat op 1.800 euro. De uitgaven voor de verkiezingscampagne worden gedekt door contributies van leden aan de landelijke partij. Deze wordt naar rato van het aantal leden verdeeld over de lokale afdelingen. GroenLinks/PvdA is voornemens om alles na de verkiezingen online te plaatsen. 

ALTENA

Wie een blik werpt op de website politiekereclame.nl ziet wel transparantieverklaringen van diverse politieke partijen in bijvoorbeeld Sliedrecht, Gorinchem en gemeente Altena. Zo geeft de SGP in de gemeente Altena 12.000 euro uit aan haar campagne. SGP/ChristenUnie in Sliedrecht heeft haar uitgaven begroot op 14.000 euro. Zij geven hun geld uit aan politieke reclame bij dagbladen, huis-aan-huis-bladen, buitenreclame en online displays. D66 in Sliedrecht heeft een bedrag van 684 euro ingevuld in haar transparantieverklaring. In de gemeente Gorinchem hebben vijf van de negen politieke partijen een verklaring ingevuld. De grootste lokale partij Stadsbelang verwacht om 5.000 euro uit te geven aan haar verkiezingscampagne. Democraten Gorinchem schat haar uitgaven op 8.800 euro, ieder raadslid spaart daar 100 euro per maand om de campagne van te betalen. D66 Gorinchem schat haar uitgaven op 2.200 euro. De rekening wordt betaald uit afdrachten van raadsleden, contributies en giften.