Klaas Prins stierf in Muntok tijdens de Japanse bezetting van voormalig Nederlands-Indie

SLIEDRECHT Sliedrecht en de baggerindustrie zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Niet voor niets dat Sliedrecht hèt baggerdorp genoemd wordt. Sliedrechtse baggeraars trokken (en trekken) voor werkprojecten de hele wereld over en kwamen zodoende ook in voormalig Nederlands-Indië terecht. Zo ook de op 6 juli 1885 in Sliedrecht geboren Klaas Prins.

door Laurens Koppelaar

Op 28 april 1906 was hij in Sliedrecht getrouwd met Willempje Cleton en samen kregen zij zeven kinderen: twee zonen en vier dochters. Hun oudste zoon werd slechts 48 dagen oud. Terwijl zijn vrouw en kinderen thuis in Sliedrecht achterbleven, reisde hij voor baggerprojecten de hele wereld over. Tot hij in 1924 hij samen met zoon Adriaan naar voormalig Nederlands-Indië was vertrokken en hij twee jaar later zijn vrouw en achtergebleven dochters kon laten overkomen, omdat hij een vaste aanstelling had gekregen op een tinbaggermolen op het eiland Bangka: toen Banka geheten. Jaren later, voor de Japanse inval, vluchtte hij samen met andere baggeraars van Banka naar het eiland Java. Maar na de Japanse inval werd hij door de Japanners teruggestuurd naar Banka waar hij vanaf augustus 1942 weer werkzaam werd op een tinbaggermolen, maar nu verplicht door en voor de Japanners. 

RIJSTEPAP

Op 24 januari 1943 werd hij gevangengezet in de gevangenis van Pangkal Pinang. Hier schreef hij op 15 maart 1944:

“Lieve vrouw. God geve dat het je goed gaat, met de kinderen en van harte gefeliciteerd met je 60 jarige verjaardag. Geve God dat we spoedig in betere omstandigheden bij elkaar mogen zijn. Dit is de 3e verjaardag tijdens de Japanse bezetting, allemaal in de boei. Ik hoop, dat je met de kinderen meer vrijheid geniet als wij hier. Dikwijls hebben we gezegd: wat zijn we gelukkig en in de gegeven omstandigheden zijn we dit heden ook nog – als we de blik naar deze mensen slaan. Tot nog toe zover we weten is alles van ons nog wel in leven. Mochten we toch maar eens iets vernemen van elkaar en uit Holland. Hoe lang zal het nog duren Wim? En hoe slaan jullie je zelve daar door heen? Ik ben je verjaardag begonnen met 2 sigaretten uit strootjes gedraaid, daarna een bord rijstepap in water gekookt zoals steeds, hierbij een beetje ... Alles als bewijs van je verjaardag. Me gedachten zijn vanmorgen steeds bij je. 60 jaar Wim.. zo’n toestand. Wat zal de dag verder brengen en wanneer de vrijheid. Geve God dat het vlug zal zijn. De moed zakt hier steeds.”

MANNENKAMP

Zijn vrouw (die hij Wim noemde) zat op dat moment gevangen in het vrouwenkamp Tjideng in Jakarta: toen Batavia geheten. Ook jongste dochter Pietje zat daar gevangen. Dochter Maria zat in een ander kamp op Java gevangen en de andere dochters verbleven op dat moment in Nederland. Het was één van de laatste berichten die hij schreef. De omstandigheden in de gevangenis waren ontzettend slecht en het gebrek aan (goede) voeding en medische zorg begonnen al snel de tol te eisen van de gevangenen, zowel lichamelijk alsook geestelijk. Op 30 mei 1944 werd hij overgeplaatst naar het mannenkamp van Muntok. Daar zat ook zoon Adriaan gevangen en daar stierf hij ruim drie maanden later, op 25 augustus 1944, op 59-jarige leeftijd. Zijn vrouw, dochters en zoon overleefde de gruwelijkheden van de kampen wel. Naast Klaas Prins stierven ook zijn broer Joost Prins en diens zoon Hendrik Prins in het mannenkamp van Muntok. Joost Prins op 54-jarige leeftijd op 12 september 1944 en Hendrik Prins op 29-jarige leeftijd op 9 december 1944.

CAPITULATIE JAPAN

80 jaar geleden, op 5 mei 1945, eindigde de oorlog in Sliedrecht, maar daarmee was de Tweede Wereldoorlog nog niet voorbij. In voormalig Nederlands-Indië ging de oorlog nog enkele maanden door en pas op 15 augustus 1945 kwam er definitief een einde aan de Tweede Wereldoorlog door de capitulatie van Japan. Van de oorlog tegen Japan zijn meerdere Sliedrechters het slachtoffer geworden en met hen ook hun families. Zo ook Klaas Prins. Op 15 augustus herdenken wij hem en de andere slachtoffers tijdens de Sliedrechtse 15 augustus herdenking.