Uit het Kompas van 27 augustus 1986: IJzerhandel viert gouden feest

HARDINXVELD-GIESSENDAM Deze week viert Dirk de Ruiters IJzerhandel het 50-jarig bestaan van de zaak. Een heuglijk en memorabel feit waarvoor Dirk de Ruiter senior vorige week dinsdagmiddag een koninklijke onderscheiding kreeg opgespeld. Het was Burgemeester B. van Wouwe die de heer de Ruiter de ere-medaille in zilver in de Orde van Oranje Nassau opspeldde. De totaal verraste de Ruiter merkte na enige tijd stilletjes op dat hij dat lintjesgedoe eigenlijk altijd maar flauwekul had gevonden.

Die opmerking maakte hij ook tegen mij toen ik hem vroeg of hij blij was met zijn onderscheiding. ,,Nu wel, nu ik hem heb. Maar ik vraag me af waar ik het aan verdiend heb. Kijk als je bijvoorbeeld iemand ui het water redt of je maakt je op de een of andere manier nuttig voor de maatschappij dan zeg ik, okee, je hebt je verdienstelijk gemaakt. Maar of je nou 40 jaar bij een baas werkt of 50 jaar een zaak hebt. Ach, wie ben ik. Zie het maar als een blijk van waardering. Ik ben in de crisisjaren begonnen en heb doorgezet en zo heb ik het gered,” merkt hij diepzinnig op. Zijn vrouw kijkt hem van terzijde een aan en glimlacht stil voor zich heen. Hij neemt een trek van z’n sigaret en zegt dan: ,,Ik heb het ook gered dank zij de zuinigheid van mijn vrouw. Als je een vrouw treft die ieder jaar een nieuwe bontjas wil dan kun je het wel vergeten. We hebben het nu goed en dat hebben we samen tot stand gebracht”.

Dirk de Ruiter kreeg een koninklijke onderscheiding 

Kompas

STARTKAPITAAL

Dirk de Ruiter werd in Hardinxveld geboren op 27 januari 1909. Na zes jaar lagere school ging hij op 11 jarige leeftijd werken bij tuinder Jan Vermeer Kweeklust aan de Parallelweg. ,,We werkten daar van ’s morgens 7 tot ’s avonds 7 voor 1,50 per week. Als wij nu naar onze kleinkinderen kijk, kun je dat eigenlijk niet begrijpen,” zegt hij. Hij werkte dar vier jaar. Toen kreeg hij ontslag omdat hij te duur werd. Hij verdiende tot 5,50 per week. Hij ging werken op scheepswerf De Merwede als nagelheter, later als ijzerwerker. Dat duurde 10 jaar. Toen kwam ook op De Merwede de werkloosheid en was het gedaan.

IJZERWINKELTJE

Dirk de Ruiter kwam op het idee om een ijzerwinkeltje te beginnen. Daar sprak hij over met Jan Willem v.d. Meijden, een timmerman aannemer van de Nieuweweg. ,,Die zei dat ik het moest doen en hij maakte een grapje dat ik me nog kan herinneren. Hij zei, het schuim van de negotie is beter als het zweet van de werkman, of van de arbeid, dat weet ik niet meer zo precies.” Toevallig kwam het pandje waar zijn zwager Piet van Houwelingen een rijwielzaakje had leeg. Dat was een pandje in de Damstraat wat nu nummer elf heeft en waar thans zijn dochter met haar gezin woont. De Ruiter huurde dat in april 1936 voor f. 2,50 per week. Hij was toen 26 jaar. ,,Ik had toen f 280,- op mijn spaarbank en dat was mijn beginkapitaal, Ik begon met een enkel artikel en dat viel niet mee. De klanten kwamen om dingen waarvan ik het bestaan niet eens afwist. Dan zei ik, kom morgen maar terug dan heb ik het wel. En dan ging ik ‘s morgens vroeg op de fiets naar Sliedrecht om dat artikel bij collega’s daar te kopen, al kostte zo’n artikel maar 80 of 90 cent. Dan kreeg ik korting”, lacht hij opgewekt. De zaak ging steeds beter lopen en zodoende kreeg de Ruiter steeds meer voorraad.

BIBLIOTHEEK

In 1937 trouwde hij met Bartha Lemmen en samen kregen ze zeven kinderen. Mevrouw de Ruiter heeft zich nooit direct met de zaak bemoeid. Ze maakte wel schoon en pakte mee uit maar ze was door haar drukke gezin, zelden achter de toonbank te vinden. Zij was voor haar man Dirk de thuishaven waar zij de touwtjes in handen had en letterlijk en figuurlijk op de kleintjes paste. Tot aan de oorlog liep de zaak goed, maar de donkere oorlogsjaren brachten ook de Ruiter en zijn gezin de nodige zorgen. Zo kon er op een gegeven moment niet meer worden ingekocht en op het laatst was de winkel helemaal uitverkocht. ,,De planken waren zo goed als leeg maar toen kwam de Ruiter’s Boekhandel vragen of ik zin had om zijn bibliotheek uit te zoeken, daar hij er geen plaats meer voor had. Dat namen we in dank aan. Zo hadden we weer wat te doen en in de overige tijd deden we aan sjoelen. Op het laatste deden we het zo goed dat we in een keer al de 30 stenen erin gooiden”, hij lacht smakelijk als hij dat laatste vertelt.

De ijzerhandel verkocht ook tabak 

Prive foto

SLAPELOZE NACHTEN

Maar ook aan de oorlogsjaren kwam een eind en zo moesten de boeken weer plaats maken voor ijzerwaren en gereedschappen en ging de zaak weer goed lopen. De winkel werd te klein. Besloten werd om tegenover de zaak, naast het gemeentehuis, het oude distributiekantoor van de gemeente te huren voor toonkamer en opslagplaats. Maar ook dat werd te klein en toen op de hoek van de Damstraat/Stationsstraat de bouw van een restaurant niet doorging, besloot de Ruiter na advies van vrienden het pand te kopen. Daar moest geld voor worden geleend en daar heeft hij slapeloze nachten van gehad. Zoiets hadden ze nog nooit gedaan. “Het was een hele overgang. We gingen van 25 m2 naar 150 m2 en tot onze verbazing ging alles naar wens. Zozeer zelfs dat het weer te klein werd.” In 1960 volgde de eerste verbouwing en werd op zijgevel een verdieping van 80 m2 voor magazijnruimte gezet. In 1963 volgde nog een verbouwing. Toen werd een groot magazijn naast de bestaande winkel gezet. In 1959 kwam zoon Dirk jr. na zijn diensttijd bij pa in de zaak als winkelbediende. Daar vader en zoon het goed met elkaar konden vinden werd Dirk jr. in 1963 medefirmant.

STAPJE TERUG

In 1978 besloot De Ruiter sr. dat het verstandig zou zijn als hij zich uit de zaak terugtrok. Hij was toen 69 jaar, een leeftijd waarop menigeen reeds gepensioneerd is. Deze stap was toch wel moeilijk en vooral in het begin liep hij nog dagelijks naar de zaak. Maar toch stemde het hem gelukkig en dankbaar dat de zaak waaraan hij jaren zijn beste krachten aan had gegeven werd voortgezet door een zoon die ook Dirk heet. Een tikje filosofisch merkt hij op dat het leven van een mens, hoe lang hij ook mag leven, door omstandigheden wordt bepaald. “Als ik in 1924 niet bij de tuinder was ontslagen had ik misschien m/n verdere leven in de aarde gewroet. Dat geldt evenzo voor het werken op De Merwede. Dan had ik m’n 50 jarig jubileum op De Merwede gevierd. Maar het is de ijzerwinkel geworden waarvoor we erg dankbaar zijn. Daar hebben onze klanten ook mee gewerkt en dat is iets wat we nooit zullen vergeten. Dus mensen, bedankt allemaal en we hopen dat zoon Dirk ook het 50 jarig jubileum mag halen.

TABAK

In het kantoortje bij zoon Dirk vertelt hij dat zijn vader nog steeds de boekhouding tot beider tevredenheid bijhoudt. Dirk de Ruiter drijft samen met zijn vrouw Lia (ze wil van dat mevrouw de Ruiter af, ,,Iedereen zegt Dirk en tegen mij zeggen ze mevrouw, dat vind ik eigenlijk niet zo leuk. Wil je dat er bij  zetten?”)  en nu ook dochter Manja de zaak die zijn vader 50 jaar geleden oprichtte. Hij geniet nog een beetje van de totale verrassing van zijn ouders bij de uitreiking van de koninklijke onderscheiding. Op mijn vraag waarom je bij de ijzerwinkel de Ruiter ook tabaksartikelen kunt kopen wordt door Dirk jr. glimlachend geantwoord. ,,Daar zijn we zeven jaar geleden mee begonnen omdat nogal wat tabakszaken in de omtrek hun deuren sloten. Er zat dus een gat in de markt zogezegd”.

IJZEREN DIRK

Ter gelegenheid van het 50 jarig bestaan wordt een speciale aktie gehouden waarvoor wij u graag naar de advertentie in Het Kompas verwijzen. Het Kompas wenst de Ruiter sr. en zijn vrouw nog vele jaren in goede gezondheid en onderstrepen wij de wens van vader de Ruiter, dat ook Dirk jr. en Lia de 50 jaar mogen volmaken. Als wij Dirk vragen of hem bekend is dat zijn vader vroeger d’n ijzeren Dirk werd genoemd, antwoord hij ontkennend. Wel weet hij dat de zaak vroeger ‘t wouwelwinkeltje’ werd genoemd. ,,Als je zei ik ga even naar Dirk de Ruiter, dan werd verwacht dat je minstens een uur wegbleef”, aldus Dirk jr.