Bewonersparticipatie bij bouw IJzergieterij in Hardinxveld-Giessendam schoot te kort

HARDINXVELD-GIESSENDAM De bewonersparticipatie bij de bouw van 149 woningen in het plan IJzergieterij schoot ernstig te kort. Dat schrijft de Rekenkamer van de gemeente Hardinxveld-Giessendam in haar onderzoek naar grip op grote projecten. De bouw van de IJzergieterij werd door de Rekenkamer als casus gebruikt voor verdiepend onderzoek naar grip op een groot project. Ook heeft nog geen evaluatie plaatsgevonden van het participatietraject bij de IJzergieterij met gemeenteraad en klankbordgroep.

De Rekenkamer concludeert in haar rapport dat alle betrokkenen bij de participatie ontevreden waren en dat de samenwerking stroef verliep. De klankbordgroep werd pas gevormd nadat bewoners bij de gemeenteraad aan de bel trokken dat ze mee wilden denken over de planontwikkeling, dat was in 2017. Voorwaarde van de gemeente was dat bewoners deze klankbordgroep zelf organiseerde. Naast de klankbordgroep zijn ook bewonersvereniging Nieuweweg en Bewonersbelangen Peulenstraat-Zuid later betrokken geraakt. In een eerder onderzoek van de Rekenkamer over Inwoner- en overheidsparticipatie uit 2020 wordt ook de stroeve relatie tussen klankbordgroep, gemeente en projectontwikkelaar al benoemd. ,,De samenwerking kreeg een onprettig karakter. De klankbordgroep voelt zich niet serieus genomen in haar adviezen en raakt steeds meer gefrustreerd”, zo schreef de Rekenkamer al in 2020. 

Lees ook

Ingezonden: Waterhoofden II

 

ZES JAAR LATER

In het verdiepende Rekenkameronderzoek naar grip op grote projecten is opnieuw gesproken met alle betrokkenen bij de bouw van de IJzergieterij. De klankbordgroep vindt dat de gemeente tekort school omdat ze niet actief inwoners betrok bij de plannen, ook was sprake van informatieachterstand en wogen volgens de klankbordgroep de belangen van de projectontwikkelaar zwaarder. Voor de projectontwikkelaar zelf was de rol van de klankbordgroep niet helder, het doel van participatie niet vastgesteld en het was vooraf niet helder waar inwoners wel of geen invloed op konden uitoefenen. Zo ontbrak een helder en gedeeld participatieplan vooraf. Van de aanbevelingen uit 2020 om het participatiebeleid te verbeteren is zes jaar later nog niet veel terecht gekomen, zo concludeert de Rekenkamer. 

Lees ook

Ingezonden: IJzergieterij opnieuw onder de loep

 

CONTROLEREN

Zo is er inmiddels wel een participatienota, maar deze geldt alleen als algemeen kader. De raad wordt bij grote projecten ook nog niet gevraagd om vooraf kaders te stellen ten aanzien van participatie. Dat maakt het voor de raad ook moeilijk om bij participatie zijn controlerende rol in te vullen. Afspraken met de raad zijn hierover niet gemaakt. Op grond van de Wet versterking participatie op decentraal niveau dienen gemeenten per 1 januari 2027 een participatieverordening te hebben. De gemeente Hardinxveld-Giessendam heeft deze nog niet. Het college vindt het nu mede naar aanleiding van het rekenkameronderzoek verstandig om te beginnen met de voorbereiding en vaststelling van participatiebeleid en verordening. 

Lees ook

Actieplan voor burgerparticipatie

 

PROJECTONTWIKKELAAR

De Rekenkamer adviseert de gemeenteraad ook om de meerwaarde van participatie beter te benutten. Tijdens gesprekken met een deel van de raadsleden komt ook naar voren dat zij zich zorgen maken over anterieure overeenkomsten die door het college worden afgesloten met projectontwikkelaars. ,,Eén projectontwikkelaar heeft binnen Hardinxveld-Giessendam een dominante positie. Dat roept de vraag bij raadsleden op of er niet een te grote afhankelijkheid is ontstaan van de gemeente”, zo is te lezen in het rapport. 

BESTEMMINGSPLAN

Naast tekortkomingen in participatie van inwoners bij grote projecten benoemt de Rekenkamer nog meer tekortkomingen in het rapport over grip op projecten. Zo is de informatiehuishouding niet op orde, zo konden lang niet alle documenten worden teruggevonden. Dit moet in de toekomst voorkomen worden door bij elk project een projectsecretaris aan te stellen die archivering van documenten veilig stelt. Ook ontbreekt bij het projectmatig werken op het gemeentehuis nog te vaak de afsluitende evaluatie. Punt van aandacht is verder dat het bestemmingsplan van de IJzergieterij tot op heden nog niet onherroepelijk is. In totaal deed de Rekenkamer zeven aanbevelingen in haar eindrapport. Het college stelt de raad voor om deze allemaal over te nemen. De gemeenteraad spreekt op 24 september over het rekenkameronderzoek.