Tom en Annet uit Zwartebroek hebben een biodiverse tuin. ‘We slaan behoorlijk door hoor’

ZWARTEBROEK Toen Tom en Annet van Heusden tien jaar geleden in hun huis in Zwartebroek trokken, zag de tuin er uit al zovelen: strak, afgekaderd, met veel tegels en weinig groen. Inmiddels hebben zij er een biodivers paradijsje van gemaakt, waar ze regelmatig bijzondere diersoorten tegenkomen.

Nieuws gaat verder dan de gemeentegrens. Daarom brengen wij ook bijzondere verhalen van buiten jouw gemeente. Artikelen die je motiveren, inspireren en je aan het denken zetten. Kortom: verhalen die de moeite waard zijn om te lezen.

Volgens Tom van Heusden is het niet zo ingewikkeld om een biodiverse tuin te omschrijven. ,,Standaard zijn tuinen tegenwoordig grotendeels betegeld, eventueel met een grasmat, aangevuld met grind. Strak, minimalistisch en vooral gericht op onderhoudsvriendelijkheid. Kort gezegd is een biodiverse tuin precies het tegenovergestelde van dat: met ruimte voor verschillende plantensoorten, waardoor zoveel mogelijk insecten er een vruchtbaar leefgebied kunnen vinden.”

De biodiverse tuin van Tom en Annet kenmerkt zich dus door een groot aantal verschillende plantsoorten, maar Tom benadrukt dat dit niet enkel ‘wilde’ planten hoeven te zijn. ,,Sommige planten zijn gewoon in een tuinmarkt gekocht, waarbij we uiteraard wel erop hebben gelet dat het biologische en niet met gif behandelde planten zijn. Planten uit tuinmarkten zijn vaak de snackplanten voor insecten, vol nectar waarmee ze een snelle maaltijd naar binnen kunnen schuiven. Heel nuttig, want daarmee maak je je tuin aantrekkelijk voor meerdere insectensoorten. Maar als je je iets verder verdiept in de materie, kun je kiezen voor beplanting die aantrekkelijk is voor meer bijzondere soorten.”

Planten uit tuinmarkten zijn vaak de snackplanten voor insecten

GROTE WOLBIJ 

Een voorbeeld van een exclusieve plantsoort die Tom en Annet in hun tuin hebben gezet, is de bosandoorn. ,,Die kom je in de natuur tegen, maar in tuinen nauwelijks”, aldus Tom. ,,De grote wolbij is hier dol op, omdat hij er zijn wol en nectar vandaan kan halen. De mannetjeswolbij is erg territoriaal ingesteld. In ‘zijn’ gebied van ongeveer een vierkante meter duldt hij geen concurrenten. Die worden zonder pardon weggejaagd.”

Nog een voorbeeld van een bijzonder dier die Tom en Annet in hun tuin tegen zijn gekomen, is de zogenoemde grote moerassprinkhaan. ,,Die kwamen we drie jaar geleden tegen tijdens het grasmaaien. Ik herkende hem in eerste instantie door een specifiek tikkend geluid dat ze maken, vergelijkbaar met het tikkende geluid dat je ook weleens hoort bij schrikdraden. Grote moerassprinkhanen zijn dol op vochtige gebieden. Ik vind het fantastisch dat we onze tuin geschikt hebben kunnen maken als leefgebied voor deze bijzondere dieren.”

Fantastisch dat we onze tuin geschikt hebben kunnen maken als leefgebied voor deze bijzondere dieren

Tom en Annet hebben dankzij hun biodiverse inspanningen bovendien een alternatief voor de traditionele en overlastgevende wesp in hun tuin mogen verwelkomen. ,,Naast onze achterdeur hebben we afgelopen zomer een nest met Franse veldwespen gehad”, licht Tom toe. ,,Die herken je aan de lange en hangende achterpoten. Het grote voordeel van deze wespen is dat zij totaal niet geïnteresseerd zijn in zoetigheden als limonade, waardoor ze voor veel minder overlast zorgen. Bovendien hebben ze er door hun aanwezigheid voor gezorgd dat de normale wespen nagenoeg weg bleven uit onze tuin.”

LEVENSCYCLUS IN DE NATUUR 

Bijzondere diersoorten aantreffen is één gevolg die Tom en Annet merken van het biodivers maken van hun tuin. Maar daar doen zij hun inspanningen niet alleen voor, aldus Tom. ,,Alle onderzoeken tonen aan dat wereldwijd de biodiversiteit afneemt door menselijk toedoen. De gevolgen hiervan kunnen gigantisch zijn. Insectensoorten sterven uit wat een negatieve invloed heeft op de totale levenscyclus in de natuur. Insecten vormen namelijk een belangrijke schakel in de voedselketen hoperop, zoals vogels en andere diersoorten. Zo is het niet onwaarschijnlijk dat meerdere diersoorten de komende decennia uit zullen sterven.”

Alle onderzoeken tonen aan dat wereldwijd de biodiversiteit afneemt door menselijk toedoen. De gevolgen hiervan kunnen gigantisch zijn

Maar los van deze universele ontwikkelingen, benadrukt Tom dat het inrichten van een biodiverse tuin vooral ook erg leuk is. ,,Wij slaan behoorlijk door, hoor. Dat gaat vooral op voor mezelf, moet ik eerlijk zeggen. Mijn vrouw moet mij nog weleens een beetje afremmen. Waarschijnlijk heeft mijn achtergrond er ook mee te maken, ik werk als ecoloog voor Defensie. Ik vind het fantastisch om de biodiverse ontwikkelingen in onze tuin van dichtbij te zien. Ik krijg nogal eens de vraag of ik niet ontzettend druk ben met het onderhoud, maar dat valt reuze mee. In het groeiseizoen zijn we er zo’n anderhalf tot twee uur per week mee bezig. Voordeel is ook dat het in onze tuin in de zomer een stuk comfortabeler is. Groen in plaats van tegels kan al snel een temperatuurverschil van vijf graden Celsius opleveren.”

Klein beginnen is al fantastisch, bijvoorbeeld met een vierkante meter

KLEIN BEGINNEN

,,Klein beginnen is al fantastisch, bijvoorbeeld met een vierkante meter. Begin met het zaaien van een ecologisch verantwoord zaadmengsel en zie wat daar uitkomt. Dat kan het begin zijn van een prachtige, comfortabele en vooral biodiverse tuin.”