'Jonge' imkers blij met eigen onderkomen op Het Weitje

SLIEDRECHT / H'VELD-G'DAM - De 53-jarige Sliedrechter André van der Werf is al van kinds af aan gefascineerd door bijen. Op advies van zijn vrouw besloot hij pas twee jaar geleden een imkercursus te volgen in Groot-Ammers. ,,Alle remmen zijn los'', zegt de zelfstandig ondernemer met een brede glimlach. ,,Het is een geweldige hobby, die ik nog vele jaren wil voortzetten. De gemiddelde leeftijd is 63 jaar. Verjonging is noodzakelijk. Daar wil ik me voor inzetten. Ik vind het educatieve aspect het belangrijkst.'' In het pas geopende bijenverblijf in natuurspeeltuin Het Weitje in Hardinxveld-Giessendam gaat zijn wens in vervulling.

Door Erik de Bruin

Het bijenverblijf, dat vroeger een varkenshok was en dankzij giften van onder andere de Rabobank en de plaatselijke kringloopwinkel kon worden verbouwd, wordt gerund door twee beginnende imkers. ,,Martin (de Ruiter, red.) en ik hebben dezelfde theorie- en praktijklessen gevolgd. We hebben elkaar tijdens de cursus leren kennen.'' ,,Ik ken Martin van mijn werk. We zijn elke donderdag naaste collega's'', haakt André van Ballegooijen in. Hij komt toevallig binnenwandelen. Als bestuurslid van de natuurspeeltuin zegt Van Ballegooijen gelukkig te zijn met de nieuwste aanwinst: ,,Natuureducatie stond heel lang op ons verlanglijstje. We stonden niet in de rij om het zelf te doen, maar wilden wel graag onderdak bieden. Dat is gebeurd. Na een aantal sponsoren te hebben gevonden en geld te hebben gekregen van een buurtvereniging, die speciaal een rommelmarkt organiseerde, zijn we het vervallen varkenshok (dat nog als enige herinnert aan de vroegere kinderboerderij, red.) gaan verbouwen. André en Martin kunnen hier hun hobby uitoefenen.'' Van der Werf: ,,We zijn hier twee, drie keer per week. Als kinderen naar het bijenverblijf komen en ze willen meer weten dan wat op de plaatjes staat, doe ik het hek open en mogen ze bij de kasten komen.''

Einstein

Hij onderwijst graag. ,,Dat vind ik het belangrijkste aspect. Ik geef lezingen op scholen en aan natuurverenigingen. Bijen zijn van onschatbare waarde. Veel mensen beseffen dat niet. Einstein heeft ooit gezegd dat als de bij uitsterft het menselijk ras er binnen vier jaar niet meer is. Zeventig procent van onze groenten, fruit en zaden wordt gemaakt door bijen. Zij zorgen voor de bestuiving. Vandaar dat het zo belangrijk is dat ze tijdens de bloesemperiode in de lente uitvliegen en op zoek gaan naar nectar en stuifmeel. Doordat het voorjaar erg koud was is de kersenteelt bijvoorbeeld dit jaar heel slecht geweest.'' Van der Werf heeft als gevolg van het koude en regenachtige weer weinig honing kunnen slingeren. Hij treurt er niet om: ,,Het is leuk als het veel honing oplevert, maar daar ben ik geen imker voor geworden. Mijn voornaamste taak is mijn bijenvolken gezond te houden. Van bijen zijn in de loop der eeuwen huisdieren gemaakt. Ze kunnen niet overleven in de vrije natuur. Zonder imker gaat het volk dood.''

Groene weilanden

Er rust dus een belangrijke taak op de schouders van beroeps- en amateurimkers. Temeer omdat mondiaal een verontrustende bijensterfte heerst. Onder andere veroorzaakt door de zogeheten varroamijt, die zich in een eitje propt en zichzelf voedt met de voedingstoffen die voor de larve zijn bestemd. Het gevolg: de bij komt verminkt ter wereld en sterft binnen een aantal dagen. Of hij wordt doodgeboren. ,,Een andere grote vijand is de natuur. De biodiversiteit verschraalt heel erg. In deze streek bijvoorbeeld zie je nog veel groene weilanden, maar die zijn in feite te groen. Vroeger waren er volop paardenbloemen in de wei. Dat zie je niet meer. De slootranden, waar veel bloemen bloeien, worden gemaaid door het waterschap. Door de instortende woningmarkt zijn veel gronden braakliggend. Als het nog een aantal jaren duurt voordat die percelen worden bebouwd, zaai ze dan in!'' Van der Werf zoekt voortdurend naar verdieping. Hij bezoekt lezingen van specialisten, leest veel boeken en raadpleegt continu Imkerpedia. ,,Wat het in mijn ogen zo boeiend maakt, is het hele mechanisme, de structuur. Werksters leven in de zomer zes weken. In hun eerste levensfase maken ze raten schoon, daarna maken ze was aan, vervolgens promoveren ze tot bewaker en in de laatste fase vliegen ze uit. Verkenners geven de coördinaten van het drachtgebied aan. Dat doen ze via een zogenoemde bijendans. Zo zijn er ontelbaar veel facetten die je kunt uitlichten. Darren hoeven niets te doen. Ze leven ook langer, maar worden massaal gedood voordat de winter begint. Dat wordt de darrenslacht genoemd. Je merkt wel: als ik opga in het onderwerp kan ik er uren over praten. De lezingen die ik geef duren anderhalf uur. Op scholen ga ik verschillende klassen af.''

Officiële opening

Van der Werf, die lid is van de Sliedrechtse zwermbrigade ('ik heb in opdracht van de gemeente vier volken geschept'), heeft OBS De Wilgen in zijn woonplaats uitgenodigd na de zomervakantie het bijenverblijf te komen bezoeken. Hij zou dat vaker willen doen. Het idee is opgevat een soort van themamiddagen- en avonden te organiseren. Dat wordt nog verder besproken met het bestuur van Het Weitje. Eerst volgt op zaterdag 18 augustus om 11.00 uur de officiële opening, die wordt verricht door oud-wethouder Teun Sluimer. Het Bijtje, zoals het onderkomen wordt genoemd, kan worden bezocht tijdens de openingstijden van Het Weitje, dat tot en met de herfstvakantie is geopend. Als een imker aanwezig is, mogen kinderen het gedeelte betreden waar de bijen worden gehouden en wordt hen verteld hoe het imkeren in elkaar steekt.