Column: de TomTom-gate

Excuses voor mijn broeders…

Soms heb je als christen de neiging om je bijna te verontschuldigen voor andere christenen. Niet vanwege hun geloof, maar vanwege hun gedrag. De afgelopen weken betrapte ik mezelf daar opnieuw op, toen mijn tijdlijn ontplofte rondom wat ik inmiddels “de TomTom-gate” noem vanwege het ontbreken van het geestelijke kompas.

Voor wie het gemist heeft: een religieuze bijeenkomst werd door de burgemeester van Tilburg stilgelegd, de organisator werd kort aangehouden, en binnen no time ging het in christelijk Nederland niet meer over wijsheid, verantwoordelijkheid of nuance, maar over vervolging, martelaarschap en geestelijke strijd. Alsof we plotseling in Noord-Korea wonen.

Laat ik meteen helder zijn: echte christenvervolging bestaat. Vandaag. Nu. In grote delen van de wereld. Mensen zitten gevangen, worden gemarteld of gedood om hun geloof in Jezus. Wie dat lijden serieus neemt, zou voorzichtig moeten zijn met grote woorden.

Wat me vooral raakte, was niet eens het incident zelf, maar de reactie erop. Twee kampen, veel volume, weinig nuance. Wie vragen stelde, “schoot op het leger”. Wie nuance zocht, “stond aan de verkeerde kant”. En wie gewoon probeerde nuchter te blijven, leek verdacht.

Misschien moeten we in de christelijke wereld iets heel basaals opnieuw leren: een verschil van inzicht maakt ons nog geen vijanden. En daar zouden we in ons fijne maar verdeelde dorp ook eens meer in moeten gaan staan.

Je kunt voor iemand bidden en tegelijk kritisch zijn. Je kunt achter iemand staan en toch vinden dat iets onverstandig is aangepakt. Dat heet volwassenheid. Of zou dat moeten heten.

Wat mij persoonlijk stoort, is die neiging om elk conflict meteen op te blazen tot een kosmisch gevecht tussen licht en duister. Dat klinkt indrukwekkend, maar het maakt het gesprek onmogelijk. Dan is er geen ruimte meer voor zelfreflectie, geen ruimte voor de vraag: hadden we dit ook wijzer, rustiger, zorgvuldiger kunnen doen?

En precies dát is wat geloof voor mij ook is: niet alleen overtuiging, maar ook wijsheid. Niet alleen moed, maar ook bescheidenheid. Niet alleen spreken, maar soms ook even zwijgen.

Dus ja, soms voel ik de behoefte om te zeggen: excuses voor mijn broeders. Niet omdat ze in Jezus geloven, maar omdat we elkaar zo snel kwijtraken in grote woorden en kleine harten.

Misschien begint echte geloofwaardigheid wel hier: bij het vermogen om het oneens te zijn zonder elkaar tot vijand te maken.

Leo van Wijngaarden