Bestaande eigenwoningschuld hoort in box 3

HARDINXVELD-GIESSENDAM Regelmatig steekt een discussie de kop op: verhuist een aflossingsvrije bestaande eigenwoningschuld (BEWS) naar box 3 na het verstrijken van de aftrektermijn van 30 jaar of niet? Er zijn mensen die beweren dat een BEWS na 30 jaar renteaftrek wel in box 1 blijft, maar dan zonder renteaftrek. We leggen in dit artikel uit waarom de schuld naar box 3 verhuist na 30 jaar renteaftrek.  

Een argument om te betogen dat een BEWS na 30 jaar in box 1 blijft, is de rangorderegeling ex art. 2.14 Wet IB2001. Daarin staat dat inkomsten als eerste in box 1 worden opgenomen, als deze feitelijk in verschillende boxen terecht kunnen komen. Op grond daarvan wordt dus geredeneerd dat de BEWS (in box 1) zonder verdere handeling, gewoon in box 1 blijft, ook als de 30-jaarsperiode erop zit.

MISVATTING

Dit argument klopt niet. In 2012, toen de nieuwe eigenwoningregeling (met fiscale aflossingsplicht) werd geïntroduceerd, werd ook art. 2.14 Wet IB 2001 aangepast. Er wordt verwezen naar ‘eigenwoningschulden als bedoeld in art. 3.119a Wet IB’. Daarin staat gedefinieerd waaraan een nieuwe eigenwoningschuld moet voldoen. Je zou dus nog kunnen denken dat dit niet geldt voor bestaande eigenwoningschulden. Maar dat is een misvatting: het overgangsrecht in afdeling 10bis van de Wet IB maakt deel uit van art. 3.119a. Dat staat in art.10bis.9, lid 1.  Er bestaat, kortom, niet zoiets als een eigenwoningschuld in box 1 zonder renteaftrek (mits die rente verschuldigd is en op de belastingplichtige drukt).  

EIGENWONINGSCHULD

Wellicht is het al voldoende om te verwijzen naar het Kennisnetwerk van de Belastingdienst. Op dat forum is de vraag gesteld wat er gebeurt als er 30 jaar renteaftrek over een BEWS is genoten. Uit het rapport Onderzoek 30-jaarstermijn Hypotheekrenteaftrek blijkt tot slot ook duidelijk dat een bestaande eigenwoningschuld gewoon naar box 3 verhuist. Dat wordt in alle scenario’s duidelijk weggeschreven. ,,Wij hopen op een eind aan de discussie of een BEWS naar box 3 verhuist of in box 1 blijft. Het is simpelweg een feit dat een schuld in box 1 zit met renteaftrek en na 30 jaar in box 3 valt.”

VERMOGEN

Nu het tarief in box 3 op 36% ligt (bijna even hoog als het maximale tarief voor renteaftrek in box 1), maakt het voor sommige belastingplichtigen helemaal niet zoveel uit als de BEWS naar box 3 verhuist. Onder de Wet Werkelijk Rendement box 3 (vanaf 2028) blijft de rente aftrekbaar tegen 36%. Er moet dan wel voldoende positief vermogen tegenover staan. In dat opzicht had Kamerlid Vendrik in 2000 al gelijk: de vermogenden houden wel het voordeel van renteaftrek, ook na 30 jaar, zij het in een andere box. Vendrik realiseerde zich dus al vóór de invoering van de Wet IB2001 hoe de toekomstige wet moet worden uitgelegd. Houd er rekening mee dat het eigenwoningforfait zonder eigenwoningschuld volledig als inkomen in box 1 meetelt.